Dưới góc độ phân tích chuyên sâu phục vụ nghiên cứu và hệ thống hóa kiến thức, việc làm rõ cấu trúc 3 nhóm đối tượng áp dụng tại Điều 2 có ý nghĩa nền tảng lý luận rất quan trọng như sau:
1. Nhóm 1: Cơ quan nhà nước (Chủ thể quản lý)
Khoản 1 xác định rõ hai tư cách pháp lý song hành của hệ thống cơ quan nhà nước:
- Tư cách đại diện chủ sở hữu toàn dân: Gồm Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp (ở góc độ quyết định chính sách, quy hoạch vĩ mô); Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp (ở góc độ thực hiện các quyền định đoạt cụ thể như giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất).
- Tư cách quản lý nhà nước: Phân cấp, phân quyền thống nhất từ Chính phủ xuống Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ ngành liên quan, và cơ quan chuyên môn tại địa phương.
- Ý nghĩa nghiên cứu: Quy định này chuẩn hóa lý luận về sự tách bạch tương đối nhưng thống nhất giữa "quyền tài sản" (đại diện chủ sở hữu) và "quyền lực công" (quản lý hành chính) của Nhà nước trong quan hệ pháp luật đất đai.
2. Nhóm 2: Người sử dụng đất (Chủ thể sử dụng)
Đây là nhóm đối tượng trung tâm của các giao dịch và quan hệ biến động đất đai. Để làm dày bài nghiên cứu, bạn cần liên kết Khoản 2 Điều 2 với Điều 4 (Người sử dụng đất) để thấy bước đột phá lý luận rất lớn của Luật Đất đai 2024:
- Đồng nhất quyền tiếp cận đất đai của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài: Luật 2024 đã gộp "Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam" và "Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài" vào nhóm chung là Cá nhân trong nước và Người Việt Nam định cư ở nước ngoài khi tham gia vào các quyền tiếp cận đất đai, nhà ở.
- Bản chất lý luận: Sự mở rộng này thể hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc, thu hút nguồn lực kiều hối và xóa bỏ rào cản phân biệt đối xử về thủ tục hành chính giữa người trong nước và đồng bào xa xứ.
- Thay đổi thuật ngữ từ "Hộ gia đình" sang "Cá nhân": Luật 2024 hạn chế tối đa việc giao đất mới cho đối tượng là "hộ gia đình" mà chuyển hướng chủ đạo sang "cá nhân", giải quyết triệt để các tranh chấp phức tạp phát sinh từ việc xác định thành viên hộ gia đình tại thời điểm cấp giấy chứng nhận trước đây.
3. Nhóm 3: Các đối tượng khác có liên quan (Chủ thể bổ trợ/giám sát)
Khoản 3 là một "khoảng mở" lập pháp rất quan trọng. Đối tượng khác ở đây bao gồm:
- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên: Đóng vai trò phản biện xã hội, hòa giải và giám sát (được luật hóa rất rõ tại các điều khoản chương sau).
- Các tổ chức tư vấn, dịch vụ về đất đai: Tổ chức định giá đất độc lập, văn phòng công chứng, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, các định chế tài chính/ngân hàng nhận thế chấp...
- Bản chất lý luận: Việc đưa nhóm này vào đối tượng áp dụng cho thấy tư duy lập pháp không còn bó hẹp quan hệ đất đai là quan hệ "xin - cho" nhị phân giữa Nhà nước và Người dân, mà là một hệ sinh thái thị trường minh bạch, có sự tham gia và chịu chế tài của các tổ chức trung gian, tổ chức giám sát xã hội.
Gợi ý liên kết mạch tư duy lập pháp (Điều 1 ➔ Điều 2):
- Nếu Điều 1 (Phạm vi điều chỉnh) vẽ ra "ranh giới" của sân chơi pháp lý (bao gồm cả quyền của Công dân nói chung), thì Điều 2 (Đối tượng áp dụng) đã "điểm danh" chính xác các nhóm nhân vật thực tế sẽ chịu sự tác động trực tiếp của các quy phạm pháp lý đó.
- Sự xuất hiện của nhóm "Các đối tượng khác có liên quan" tại Khoản 3 chính là công cụ pháp lý để hiện thực hóa quyền giám sát của "Công dân" đã được ghi nhận ở Điều 1.
Nếu bạn cần phân tích sâu hơn nữa về mối liên hệ giữa nhóm đối tượng tại Điều 2 với danh sách chi tiết các chủ thể tại Điều 4 (Người sử dụng đất) hay các thuật ngữ tại Điều 3 (Giải thích từ ngữ), hãy tiếp tục chia sẻ nhé!
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét