Điều 80. Căn cứ, điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng【Luật Đất đai năm 2024】

Điều 80. Căn cứ, điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng 1. Việc thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải căn cứ quy định tại Điều 78 hoặc Điều 79 của Luật này, đồng thời phải thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Dự án có trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; b) Dự án đã có quyết định đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư công, quyết định phê duyệt dự án đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; c) Dự án đã có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, quyết định chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư đối với dự án đầu tư thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ; d) Có văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định tại Điều 84 của Luật này trong trường hợp thu hồi đất liên quan đến quốc phòng, an ninh. 2. Trường hợp dự án quy định tại khoản 1 Điều này có phân kỳ tiến độ sử dụng đất thì thu hồi đất theo tiến độ của dự án đầu tư được xác định trong văn bản chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư dự án. 3. Điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư theo quy định của Luật này. 4. Việc thu hồi đất theo quy định tại khoản 26 và khoản 27 Điều 79 của Luật này phải đáp ứng điều kiện quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này và để tạo quỹ đất do Nhà nước đầu tư để quản lý, khai thác hoặc giao đất, cho thuê đất cho nhà đầu tư theo quy định của pháp luật. (Luật đất đai năm 2024) Đây là toàn văn Điều 80 Luật Đất đai 2024 quy định về căn cứ và điều kiện bắt buộc để Nhà nước thực hiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh (Điều 78) và phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (Điều 79). Để dễ theo dõi và hệ thống hóa, nội dung Điều 80 bao gồm 4 nhóm quy định cốt lõi sau: 1. Căn cứ thu hồi đất (Khoản 1) Thuộc trường hợp quy định tại Điều 78 hoặc Điều 79 và phải đáp ứng ít nhất một trong các căn cứ pháp lý sau: Kế hoạch sử dụng đất: Dự án có trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được phê duyệt. Đầu tư công & PPP: Đã có quyết định đầu tư (Luật Đầu tư công) hoặc quyết định phê duyệt dự án (Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư). Đầu tư tư nhân/Hỗn hợp (Thẩm quyền Quốc hội, Thủ tướng): Đã có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư/chấp thuận nhà đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư. Căn cứ riêng về QP-AN: Có văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định tại Điều 84 Luật Đất đai 2024. 2. Thu hồi đất theo phân kỳ tiến độ (Khoản 2) Nếu dự án đầu tư có phân kỳ tiến độ sử dụng đất, việc thu hồi đất phải tiến hành theo tiến độ từng giai đoạn đã được xác định trong văn bản/decisions chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư dự án (tránh tình trạng thu hồi ồ ạt nhưng bỏ trống không sử dụng). 3. Điều kiện tiên quyết: Bố trí tái định cư trước khi thu hồi (Khoản 3) Điều kiện bắt buộc để ban hành quyết định thu hồi đất là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành việc bố trí tái định cư theo đúng quy định của Luật Đất đai 2024. Đây là điểm thể hiện nguyên tắc "tái định cư phải đi trước một bước", đảm bảo người dân có chỗ ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ trước khi giao đất. 4. Điều kiện đối với dự án giao thông, đô thị, khu dân cư (Khoản 4) Khi thu hồi đất đối với dự án vùng phụ cận các điểm kết nối giao thông (khoản 26 Điều 79) và dự án khu đô thị, khu dân cư nông thôn (khoản 27 Điều 79), ngoài đáp ứng các khoản 1, 2, 3 nêu trên thì mục đích thu hồi phải là để tạo quỹ đất do Nhà nước đầu tư quản lý, khai thác hoặc giao đất/cho thuê đất thông qua đấu giá, đấu thầu theo quy định. Điểm nổi bật cần lưu ý tại Điều 80: 1.     Thắt chặt căn cứ pháp lý: Dự án muốn thu hồi đất bắt buộc phải hoàn thành các thủ tục về đầu tư (quyết định đầu tư/chấp thuận chủ trương đầu tư) hoặc có trong kế hoạch sử dụng đất cấp huyện. 2.     Nguyên tắc nhân văn: Đặt việc phê duyệt bồi thường và hoàn thành bố trí tái định cư làm điều kiện bắt buộc trước khi thu hồi đất, nâng cao tính bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen- tổng hợp & biên soạn TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)