Điều 91. Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất【Luật Đất đai năm 2024】

Điều 91. Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất 1. Việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định của pháp luật; vì lợi ích chung, sự phát triển bền vững, văn minh và hiện đại của cộng đồng, của địa phương; quan tâm đến đối tượng chính sách xã hội, đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp. 2. Việc bồi thường về đất được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, trường hợp không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường bằng đất, bằng nhà ở mà có nhu cầu được bồi thường bằng tiền thì được bồi thường bằng tiền theo nguyện vọng đã đăng ký khi lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đối với người có đất thu hồi nếu có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở thì được xem xét bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở. 3. Chủ sở hữu tài sản theo quy định của pháp luật dân sự mà bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường thiệt hại; chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh phải ngừng sản xuất, kinh doanh do Nhà nước thu hồi đất thì được xem xét hỗ trợ. 4. Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản để tạo điều kiện cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản có việc làm, có thu nhập, ổn định đời sống, sản xuất. 5. Khu tái định cư phải hoàn thiện các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ theo quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời phải phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán của cộng đồng dân cư nơi có đất thu hồi. Khu tái định cư có thể bố trí cho một hoặc nhiều dự án. 6. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư để bảo đảm chủ động trong việc bố trí tái định cư cho người có đất thu hồi. Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. 7. Khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại Điều 78 và Điều 79 của Luật này mà phần diện tích còn lại của thửa đất sau khi thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về diện tích tối thiểu tại khoản 2 Điều 220 của Luật này, nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất thì Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, quản lý diện tích đất này theo quy định của pháp luật. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ trong trường hợp thu hồi đất quy định tại khoản này được tính vào kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án đầu tư. (Luật đất đai năm 2024) Điều 91 Luật Đất đai 2024 xác định 07 nguyên tắc cốt lõi trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, với nhiều điểm mới thể hiện tư duy quản lý tiến bộ và đảm bảo quyền lợi tối đa cho người sử dụng đất: 1. Nguyên tắc chung & đối tượng ưu tiên (Khoản 1) Yêu cầu: Công khai, minh bạch, công bằng, khách quan, kịp thời và đúng pháp luật. Mục tiêu: Hướng tới lợi ích chung, phát triển bền vững, văn minh, hiện đại. Chú trọng đặc biệt: Đối tượng chính sách xã hội và người trực tiếp sản xuất nông nghiệp. 2. Linh hoạt trong hình thức bồi thường về đất (Khoản 2) Hình thức ưu tiên: Bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng. Bồi thường bằng tiền: Áp dụng khi không có quỹ đất cùng mục đích, dựa trên giá đất cụ thể do UBND cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án. Nếu người dân được bồi thường bằng đất/nhà nhưng có nguyện vọng nhận tiền thì được giải quyết theo đăng ký. Đổi mới nổi bật (Đa dạng hóa hình thức): Nếu người dân có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất/nhà, có thể xem xét bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở. 3. Bồi thường tài sản & hỗ trợ ngừng sản xuất, kinh doanh (Khoản 3) Bồi thường thiệt hại tài sản cho chủ sở hữu theo quy định của pháp luật dân sự. Xem xét hỗ trợ đối với chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh bị gián đoạn/ngừng hoạt động do thu hồi đất. 4. Trách nhiệm sinh kế và ổn định cuộc sống (Khoản 4) Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ tạo việc làm, chuyển đổi nghề, đảm bảo thu nhập và ổn định đời sống, sản xuất cho người có đất bị thu hồi và chủ sở hữu tài sản. 5. Tiêu chuẩn khu tái định cư (Khoản 5) Infrastructure phải đồng bộ về kỹ thuật và xã hội theo quy hoạch chi tiết được duyệt. Thiết kế, không gian phải phù hợp với văn hóa, phong tục, tập quán của cộng đồng dân cư địa phương. Có thể bố trí tái định cư tập trung cho một hoặc nhiều dự án. 6. Quy trình "Tái định cư đi trước một bước" (Khoản 6) UBND cấp tỉnh, cấp huyện phải chủ động lập và triển khai dự án tái định cư. Nguyên tắc bắt buộc: Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. 7. Xử lý phần diện tích còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu (Khoản 7) Nếu diện tích còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định (theo khoản 2 Điều 220) và người sử dụng đất đồng ý thu hồi, cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định thu hồi luôn phần còn lại này. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho diện tích này được tính trực tiếp vào tổng kinh phí bồi thường của dự án đầu tư. Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen- tổng hợp & biên soạn TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)